બુધવારે સવારે નેપાળ-ચીન સરહદ પર આવેલા ગ્યારોંગ પોર્ટ (તિબેટ) નજીક અચાનક આવેલા પૂર અને ભૂસ્ખલનથી ભારે તબાહી સર્જાઈ છે. આ નેપાળ ચીન પૂર દુર્ઘટનાએ નેપાળની ભોટે કોશી નદી કિનારે આવેલા રસ્તા, પુલ, વાહનો અને ઘરોને સંપૂર્ણપણે તારાજ કરી નાખ્યા છે. અધિકારીઓ અનુસાર આ ઘટના બુધવારે સવારે લગભગ 9-10:30 વાગ્યાની આસપાસ બની હતી.
શું છે નેપાળ ચીન પૂર દુર્ઘટનાની સ્થિતિ?
નેપાળ પોલીસ પ્રવક્તા અભિ નારાયણ કાફલેના જણાવ્યા મુજબ, નેપાળ બાજુ અત્યાર સુધીમાં 95 લોકોના મોત થયા હોવાની પુષ્ટિ થઈ છે, જ્યારે 28 પોલીસકર્મી પણ ગુમ છે. નેપાળના પર્યટન બોર્ડ મુજબ કુલ 384 પ્રવાસીઓ ગુમ નોંધાયા છે, જેમાંથી 291 વિદેશી નાગરિકો છે — ભારત, બ્રિટન, અમેરિકા અને મલેશિયા સહિતના દેશોના. આમાં 105 ભારતીય નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે.
સરહદ પારના ચીનના તિબેટ સ્વાયત્ત ક્ષેત્રમાં આવેલા ગ્યારોંગ કાઉન્ટીમાં પણ “મોટા પ્રમાણમાં જાનહાનિ” ની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ચીનના સરકારી પ્રસારણ માધ્યમ CCTV મુજબ, સાંજ સુધીમાં ત્રણ લોકોના મોત અને 265 લોકો ગુમ હોવાની પુષ્ટિ થઈ હતી.
દુર્ઘટનાનું કારણ શું હોઈ શકે?
પ્રારંભિક તપાસ મુજબ, જર્મન રિસર્ચ સેન્ટર ફોર જીઓસાયન્સિસ (GFZ) અનુસાર ઘટના પહેલા લગભગ 4.4 તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો હતો. કાઠમંડુ સ્થિત ઈન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર ઈન્ટિગ્રેટેડ માઉન્ટેન ડેવલપમેન્ટના નિષ્ણાત ક્યાંગગોંગ ઝાંગના મતે, નેપાળ બાજુની લ્હેન્ડે ખોલા નદીમાં બરફ-ખડકનું સ્ખલન (ice-rock avalanche) આ દુર્ઘટનાનું સંભવિત કારણ હોઈ શકે છે, જોકે ચોક્કસ કારણની હજુ પુષ્ટિ થઈ નથી.
નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે નદીમાં હજુ પણ કાટમાળનો અવરોધ છે, જેના કારણે બીજું પૂર આવવાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં.
માળખાગત નુકસાન અને હાઈડ્રોપાવર પર અસર
આ પૂરના કારણે નેપાળના રસ્તા, પુલ અને પાવર પ્રોજેક્ટ્સને ભારે નુકસાન થયું છે. નેપાળના ઊર્જા મંત્રાલય મુજબ, 430 મેગાવોટ વીજ પુરવઠો પ્રભાવિત થયો છે — જે દેશની કુલ 3.2 ગીગાવોટ હાઈડ્રોપાવર ક્ષમતાના 12%થી વધુ છે. ચીન બાજુ ગ્યારોંગ પોર્ટ પર રસ્તા, સંચાર વ્યવસ્થા અને વીજળી પણ ખોરવાઈ ગઈ છે. ગ્યારોંગ પોર્ટ ચીન-નેપાળ વચ્ચેના મોટા ભાગના વેપારનું કેન્દ્ર છે.
રાહત અને બચાવ કામગીરી
મુશ્કેલ ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ અને ઊંચા પાણીના સ્તરના કારણે નેપાળના પ્રભાવિત વિસ્તારો સ્યાપ્રુ બેસી અને તિમુરેમાં હેલિકોપ્ટર ઉતારવું પણ મુશ્કેલ બન્યું છે. નેપાળ સરકારે ભારત અને ચીન બંને પાસેથી બચાવ કામગીરીમાં મદદ માંગી છે. ચીનની બાજુએ ઓછામાં ઓછા 574 બચાવકર્તાઓને ગ્યારોંગ મોકલવામાં આવ્યા છે, જોકે 1.5 મીટર ઊંડા કાટમાળના કારણે તેમને ઘટનાસ્થળ સુધી પહોંચતા કલાકો લાગી રહ્યા છે.
ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે ગુમ થયેલા લોકોની શોધ માટે સર્વાંગી પ્રયાસો કરવા અને ભવિષ્યની દુર્ઘટનાઓ ટાળવા મોનિટરિંગ સિસ્ટમ મજબૂત કરવા આદેશ આપ્યો છે.
તારણ
નેપાળ ચીન પૂર દુર્ઘટના હજુ પણ વિકસી રહેલી પરિસ્થિતિ છે અને મૃત્યુઆંક તેમજ ગુમ થયેલા લોકોની સંખ્યામાં હજુ ફેરફાર થઈ શકે છે. બંને દેશોની સરકારો બચાવ કામગીરીમાં જોડાયેલી છે, પરંતુ મુશ્કેલ ભૂપ્રદેશના કારણે કામગીરી ધીમી ચાલી રહી છે. અમે આ ઘટના પર નવીનતમ અપડેટ્સ સાથે તમને માહિતગાર રાખીશું.